CodeUur: programmeerles op de basisschool

Kabisa doet mee aan CodeUur, een initiatief waarbij programmeurs een ochtend programmeerles komen geven op de basisschool. Het past in onze filosofie om kennis te delen, en de mensen om je heen helpen beter te worden in wat ze graag doen. Bovendien is het ontzettend leuk: de kinderen vinden het geweldig en het is erg tof om te zien hoe snel ze het programmeren in de smiezen hebben.

In de regio van onze kantoren in Limburg en Amsterdam zijn we inmiddels regelmatig op bezoek bij basisscholen. Maar toen we met CodeUur begonnen kregen sommigen van ons toch wel klamme handjes. Goede code schrijven, dat lukt ons wel. Maar bijna niemand van ons had ervaring met het “voor de klas staan”. Hoe gaat dat nou, zo’n les geven? Na verschillende succesvolle lessen beginnen we er steeds beter in te worden, en hebben we een handig documentje gemaakt om nieuwe CodeHeroes een vliegende start te geven. We delen dit graag met jullie.

Hoe gaat het in zijn werk?

In het kort zo: je geeft je op bij Stichting CodeUur, en als een school in je buurt graag een programmeerles wil krijg je daarover een berichtje. Lukt het met je agenda en de reistijd, dan bevestig je dat je komt lesgeven. Volgende stap: de les voorbereiden.

Hoe bereid je je voor op het lesgeven?

Er zijn allerlei manieren om de programmeerles te geven. Zo zijn er “offline” varianten met papier of bekertjes, echte robots of iemand die net alsof doet die je kunt doen als er geen computers voorhanden zijn. Er zijn ook allerlei eenvoudige programmeertalen gericht op kinderen, waarvan Scratch een bekende is. Hiervoor heb je computers nodig met ‘n toetsenbord (dus geen tablets) en een browser met Flash. Niet iedere school heeft genoeg computers, maar vaak werkt het heel goed om de docent van tevoren te laten vragen wie er een laptop van thuis mag meenemen. Het leuke hiervan is dat je het spel kan opslaan op de computer en er thuis mee verder kan gaan.

Op de site van CodeUur kun je lesmateriaal downloaden. Je kan de school vragen het materiaal uit te printen, maar we nemen het meestal zelf mee. We hebben een eigen variant gemaakt die iets beknopter is, en met duidelijk gemarkeerde stappen. Dan is het makkelijker om de leerlingen te verwijzen naar een bepaalde stap.

We spreken af met de docent dat hij/zij van tevoren nadenkt over welke groepjes er gemaakt worden, en zorgt dat tijdens de les de orde bewaakt wordt.

Na nog eens wat te oefenen in Scratch — want je wil ook op deze leeftijd natuurlijk geen flater slaan voor een volle klas — rest er nog maar één ding: voor de klas gaan staan!

Vertel eens wat over jezelf

Daar sta je dan. De juf of meester heeft net verteld dat je een échte programmeur bent, en dat iedereen goed moet luisteren. Het woord is nu aan jou, en een klas vol nieuwsgierige kids kijken je vragend aan. Wat nu?

Na het vertellen wie je bent en wat voor werk je zoal doet — waarschijnlijk een variant van “ik maak websites en apps” — werkt het heel goed om te vragen of iemand weet hoe je nou precies een website of app maakt. Vaak is dat genoeg om te peilen wat ze al weten, en waar je op verder kan borduren.

Geregeld vragen stellen is sowieso een goede manier om het interessant te houden. Bijvoorbeeld:

Ijsbreker nodig? Deze werkt altijd: “Wisten jullie dat Minecraft ook gewoon geprogrammeerd is?”

En tenslotte natuurlijk het bruggetje naar het échte werk: Wie heeft er zin een game te programmeren?

En nou gaan programmeren!

Als er een digiboard voorhanden is kun je laten zien hoe Scratch werkt. Dan ziet iedereen hoe de interface van Scratch werkt, en waar je alles terug kan vinden. Zodra ze zien dat je eigenlijk al best snel een werkende feature hebt — het besturen van het poppetje — zitten ze meestal al te stuiteren op hun stoel.

In het lesmateriaal staat hoe je aan de slag kan, maar het is belangrijk om duidelijk te maken dat ze gerust van de opdracht mogen afwijken. Een CodeUur is om plezier te hebben, en niet om strikt de opdracht te volgen! :)

Hierna kan de klas aan de slag! Enthousiasme om te beginnen zal het probleem niet zijn — de meesten zullen al zijn begonnen voor je je verhaal af hebt.

Tijdens de les

Als iedereen de Scratch crash-course heeft gehad en zelf achter het toetsenbord kruipt, is het voor jou tijd om even relaxed achterover te hangen. Maar niet heus! Bereid je voor op een uur van uitleggen, debuggen, voordoen en meekijken. Dit is misschien wel het allerleukste gedeelte van de les. Het is erg mooi om te zien hoe kinderen nadenken over problemen, welke oplossingen ze kiezen, en hoe creatief ze omgaan met wat Scratch ze biedt.

Houd overigens met het volgende rekening:

Afronden

“Kan ik dit thuis ook doen?” Varianten van die vraag zul je op het einde van de les horen. Het spel kan vanuit Scratch gewoon worden opgeslagen, op USB of op de laptop zelf, en de kinderen mogen de instructies mee naar huis nemen. Dat is handig, want hier staat ook een quickstart guide op en een emailadres om hun vragen aan te richten.

Een ochtendje programmeerles is natuurlijk best kort, maar je kan bij aardig wat programmeurtjes en hackertjes de vlam zien aanwakkeren. Je kan gewoon in een uurtje een spel maken, hoe tof is dat?

Wil je meer weten over CodeUur, of wil je graag dat we op jouw school een les komen geven? Neem contact met ons op en we komen graag een game met je maken!