SAFe Scrum Master

LaurensvierkantkopieGeschreven door Laurens Boekhorst op 8-3-2021

Scrum kennen we als een raamwerk voor het ontwikkelen, opleveren, en onderhouden van complexe software. Sinds de beginselen in de jaren negentig, heeft het een ware revolutie ontketend in de manier waarop we software ontwikkelen.

Scrum, en Agile ontwikkeling in zijn algemeenheid, betekende een grote verbetering voor veel organisaties. Echter, om in de pas te blijven met het tempo waarin om verandering worden gevraagd door de markt, is er een bredere transformatie nodig dan enkel die van de software ontwikkeling. Dezelfde transformatie moet toegepast worden op het gehele bedrijf.

Deze blogpost neemt een kijkje naar de rol van de Scrum Master in een SAFe-organisatie en hoe deze verschilt ten opzichte van een Scrum Master in een traditionele organisatie waar enkel Agile bedreven wordt als onderdeel van de software ontwikkeling. Hoewel de naam van de rol hetzelfde is, zijn er verschillende subtiele, maar ook minder subtiele verschillen.

Breder blikveld

De rol van de SAFe Scrum Master vraagt om een breder blikveld dan die van een traditionele Scrum Master. Dit zie je terug in je activiteiten van dag tot dag, zoals het bewaken van afhankelijkheden naar andere teams, maar ook in periodiek terugkerende evenementen. Naast de bekende Scrum rituelen zoals de Daily Scrum, de Sprint Planning, Sprint Demo en de Sprint Retrospective, krijg je namelijk ook te maken met het Product Increment Planning Event, waar je samen met de gehele Agile Release Train de planning voor de komende maanden bepaald, en de Inspect & Adapt-sessie: een Sprint Retrospective over de gehele Agile Release Train.

Software schrijf je zelden in isolatie. Wanneer je over een dergelijk lange periode gaat plannen, krijg je onvermijdelijk te maken met afhankelijkheden naar andere teams. Een belangrijke rol voor de SAFe Scrum Master is hier dan ook weggelegd om deze afhankelijkheden helder te krijgen, en af te stemmen met de respectievelijke teams. Andersom kun je uiteraard ook verwachten dat andere teams afhankelijk zijn van jouw team. Wat er volgt is een balansoefening waarbij je moet zorgen dat je team niet overbelast raakt, maar de doelen van de organisatie toch zo goed mogelijk nagestreefd worden.

Na afloop van iedere Sprint volgt in Scrum de bekende Sprint Retrospective. Dat is in SAFe niet anders. Echter, omdat er veel wordt samengewerkt met andere teams in de Agile Release Train is er vaak veel te verbeteren in de interactie. De SAFe Scrum Master draagt hierin verantwoordelijk om deze verbeteringen te identificeren en aan te dragen tijdens de zogenoemde Inspect & Adapt-sessie. De vorm waarin deze sessie wordt georganiseerd verschilt, maar dit is het moment voor de SAFe Scrum Master om zich hard te maken voor het team en verbeteringen door te voeren over de gehele Agile Release Train heen.

Ondersteunen en verzekeren

Een Scrum Master ondersteunt het te volgen proces. Een SAFe Scrum Master verzekert dat het te volgen proces gevolgd wordt. De “SAFe-bijbel” spendeert zeer weinig aandacht aan het verschil tussen “supporting” en “ensuring”, terwijl dit voor de SAFe Scrum Master misschien wel het meeste ingrijpende verschil is tussen de twee rollen! Waar van een traditionele Scrum Master enkel verwacht wordt het Scrum-proces te ondersteunen, wordt van de SAFe Scrum Master verwacht dat hij verzekert dat het proces gevolgd wordt.

Dat is uiteraard niet zonder reden. Waar Scrum geen aannames doet over de organisatie waar het ontwikkelteam zich in bevindt, doet SAFe dat uiteraard wel. Je bevindt je immers met allerlei andere teams in een Agile Release Train die op een hoger niveau begeleid wordt door een Release Train Engineer. Deze Release Train Engineer draagt de verantwoordelijkheid over het stroomlijnen van de samenwerking tussen de verschillende teams in de Agile Release Train. Dit kan echter enkel effectief gebeuren wanneer de teams in de Agile Release Train hetzelfde proces volgen.

Dit betekent echter dat je als SAFe Scrum Master niet alleen de rol van navigator invult en het team af en toe aanwijzingen geeft over de te varen koers, maar ook waar nodig het roer zelf overneemt om te zorgen dat het team de juiste koers blijft varen.

Adoptie

De SAFe Scrum Master krijgt niet enkel meer verantwoordelijkheid dan de traditionele Scrum Master. Als traditionele Scrum Master heb je een leidende rol bij het implementeren van Scrum elders in de organisatie. Als SAFe Scrum Master ligt hier veel minder nadruk op. In je directe omgeving, denk aan je team en je Product Owner bijvoorbeeld, wordt er wel degelijk van je verwacht dat je de implementatie faciliteert, maar zodra je verder weg van je team beweegt, is deze verantwoordelijk veel minder prominent.

Niet helemaal anders

Het is makkelijk om nu de indruk te krijgen dat een SAFe Scrum Master meer de rol invult van een traditionele teamleider en dat is geen gekke gedachte. Het is echter belangrijk om niet te vergeten dat je primair nog altijd een Scrum Master bent. Dat betekent dat het ook nog altijd je verantwoordelijkheid is om als dienende leider en coach op te treden, belemmeringen uit de weg te ruimen en de zelfredzaamheid van het team te stimuleren.

Kijk voorbij de titel

Of je nu een Scrum Master of een SAFe Scrum Master bent, het is in beide gevallen van groot belang dat je voorbij de titel kijkt. Er zijn veel misconcepties over wat de rollen inhouden en iedere organisatie op het niveau van topmanagement tot op het niveau van het ontwikkelteam heeft andere verwachtingen bij de invulling ervan. Het is daarom het belangrijkste dat je ten allen tijde blijft luisteren naar je team en ze, binnen de aangegeven kaders, zo goed mogelijk helpt te functioneren op een manier waar zij zelf het meeste baat bij hebben.

Ter afsluiting

Bij Kabisa zit Agile in ons DNA verweven. Heb je vragen of kunnen we je ergens mee helpen? Neem dan vooral contact met ons op!

Over Laurens Boekhorst

Softwaredeveloper en Scrum Master met een passie om teams het beste uit zichzelf te laten halen.

Bij Kabisa staat privacy hoog in het vaandel. Wij vinden het belangrijk dat er zorgvuldig wordt omgegaan met de data die onze bezoekers achterlaten. Zo zult u op onze website geen tracking-cookies vinden van third-parties zoals Facebook, Hotjar of Hubspot. Er worden alleen cookies geplaatst van Google en Vimeo. Deze worden gebruikt voor analyses, om zo de gebruikerservaring van onze websitebezoekers te kunnen verbeteren. Tevens zorgen deze cookies ervoor dat er relevante advertenties worden getoond. Lees meer over het gebruik van cookies in ons privacy statement.